Değerleme Çarpanları (F/K, FD/FAVÖK) Nedir?
Değerleme Çarpanları kartı, piyasa fiyatını şirketin kazancına (P/E), defter değerine (P/B), nakit akışına (P/FCF) ve hasılatına (P/S) oranlayan klasik çarpanları gösterir; ayrıca sermaye yapısından bağımsız EV/EBITDA içerir. Her çarpan, genel piyasa ortalamasına göre 'Ucuz / Adil / Pahalı' bantlarıyla renklendirilir.
7 dk okuma
Nasıl okunur
- Her kutudaki büyük sayı çarpanın değeri (örn. F/K = 18.5×); sağ üstteki rozet (Ucuz / Adil / Pahalı) sayının hangi banda düştüğünü söyler.
- Üst başlıkta MCap (Piyasa Değeri) ve EV (Firma Değeri = MCap + Net Borç) yer alır. EV, sermaye yapısı farklı şirketleri kıyaslamak için MCap'ten daha adildir.
- Çarpanların tümü TTM (son 12 ay) bazındadır — çeyrek dalgalanmasından arınmıştır.
- Bir kutu '—' gösteriyorsa o çarpan için payda eksi ya da sıfırdır (örn. zarar eden şirkette F/K hesaplanamaz). Bu N/A başka bir çarpana yönlenme sinyalidir.
Eşik aralıkları
- F/K ≤ 15Genel piyasaya göre 'ucuz' bölge.
- F/K 15 – 25Adil — piyasa ortalamasına yakın.
- F/K > 25Pahalı — yüksek büyüme beklentisi fiyatlanmış.
- EV/EBITDA ≤ 10Borçtan arınmış değerlemede ucuz.
- EV/EBITDA > 16Pahalı — özellikle borçlu şirketlerde dikkat.
- P/FCF ≤ 15Nakit üretimine göre ucuz — kalite sinyali.
- P/B ≤ 1.5Defter değerine göre ucuz; finansal şirketlerde önemli.
- P/B 1.5 – 3Adil — piyasa ortalamasına yakın.
- P/B > 3Pahalı — defter değerinin üstünde.
- P/S ≤ 2Hasılat bazında ucuz.
- P/S 2 – 6Adil hasılat çarpanı.
- P/S > 6Pahalı — büyüme fiyatlanmış.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Ucuz görünen her hisse iyi değildir ('value trap'): F/K düşükse kazancın geçici/tek seferlik olup olmadığını kontrol edin; örneğin bir defalık varlık satışı kârı şişirmiş olabilir.
- P/E ile EV/EBITDA arasında büyük fark varsa şirket yüksek borçludur — kıyaslama için EV/EBITDA daha tutarlıdır.
- Negatif kâr ya da negatif FCF olan büyüme şirketlerinde P/E ve P/FCF anlamsızdır; bu durumda P/S, EV/Hasılat ve büyüme oranına bakın.
- Çarpanlar tek başına 'doğru fiyat' söylemez; aşağıdaki DCF Hesaplayıcı ile birlikte değerlendirin.
Sektör notu
Teknoloji, ilaç ve yazılım şirketleri tarihsel olarak yüksek çarpanlarda işlem görür (F/K 25-40); bankalar genellikle düşük F/K'da (8-12) ve P/B'ye duyarlıdır; perakende ve havayolları çevrime göre çok dalgalı çarpanlara sahiptir.
Canlı veride dene
Bu metrikleri gerçek ABD hisselerinde görün: